Ciekawostki

Przed powstaniem zbiornika retencyjnego "Stare Miasto" rzeka w tym miejscu meandorwala bardzo mocno na długości ok. 2 km, tworząc starorzecza i dolinę okreosowo zalewanych łak. Było to miejsce występowania pojedynczych par krwawodzioba, kszyka, czajki, zimorodka. Dzisiaj zbiornik wodny przyciąga inne gatunki ptaków, takie jak krzyzówki, kormorany, czaple siwe, głowienki, czernice, śmieszki.

 

 

Jeszcze niedawno bocian czarny i gęgawa uchodziły za gatunki stroniące od człowieka. Jednak pod koniec lat 90' XX wieku obserwowano hajstrę brodzącą w Powie przy ruchliwym skzyżowaniu w Starym Mieście. W tym samym miejscu gęgawy wyprowadziły udany lęg.

 

 

 

 

 

Najstarszym drzewem rosnącym w dolinie Powy jest dąb "Bartek" w miejscowości Kotwasice (południowo-wschodni skraj zlewni). Jego wiek oceniany jest na 500 lat. Został uwieńczony w herbie Gminy Malanów.

PRZYRODA

Stan wiedzy o przyrodzie zlewni Powy

 

Informacje o przyrodzie zlewni Powy pochodzą z rozproszonych źródeł. Stosunkowo dobrze rozpoznana jest fauna północnej części zlewni. Prowadzone były także wstępne badania ornitofauny stawów rybnych Smaszew i Grzymiszew. Zbadany został stan populacji bociana białego w gminach Stare Miasto i Tuliszków, których większa część znajduje się w zlewni Powy. Nic jednak nie wiadomo o roślinności opisywanego terenu.

 

Klempa z łoszakiem na brzegu Powy w Starym Mieście.

 

Archeozoologia

 

Odkryte na terenie położonych 20 km na północ od terenu zlewni Powy odkrywkach węgla brunatnego, a zdeponowane w Muzeum Okręgowym w Gosławicach szczątki zwierząt wskazują na występowanie w tym rejonie mamuta włochatego, nosorożca włochatego, żubra pierwotnego i tura.  Ten ostatni musiał być na tyle charakterystycznym gatunkiem tutejszej fauny, że w średniowieczu stał się symbolem i do dziś widnieje w herbie Turku, ulokowanego kilka kilometów od wschodnich skrajów zlewni Powy.

 

Ochrona przyrody

 

Fragment północno – wschodni zlewni leży w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu „Pagórki Złotogórskie”. Na granicy zlewni położony jest rezerwat leśny „Złota Góra” utworzony w 1996 r. i obejmujący 123,87 ha lasu wokół wzniesienia Złota góra - 191 m n.p.m. Część przyujściowa zlewni leży w dwóch nakładających się na siebie obszarach sieci Natura 2000: obszarze Specjalnej Ochrony Ptaków „Dolina Środkowej Warty” oraz  Specjalnym Obszarze Ochrony „Ostoja Nadwarciańska”. Ten pierwszy obszar został ustanowiony dla ochrony rzadkich gatunków ptaków, natomiast drugi głównie dla ochrony rzadko występujących roślin.

 

Fauna

Spośród ssaków stwierdzono jeża, ryjówkę aksamitną, rzęsorka rzeczka (jego ślina zawiera jad obezwładniający żaby, którymi się żywi), królika,  zająca, wiewiórkę, bobra (pierwsza rodzina pojawiła się na Powie pod Starym Miastem w 1995 roku), piżmaka, nornicę rudą, karczownika ziemnowodnego (mylnie zwanego szczurem wodnym), nornika zwyczajnego, mysz domową, szczura wędrownego, mysz leśną, lisa, borsuka, kunę leśną, kunę domową, wydrę, tchórza, łasicę, dzika, łosia, jelenia, sarnę.

Najlepiej zbadaną grupą zwierząt występujących w zlewni Powy są ptaki. Występują tu m.in.: perkoz rdzawoszyi (jedne z wyższych w Polsce zagęszczenia tego gatunku na stawach w Smaszewie), zausznik, bąk, bocian czarny, gęgawa, krakwa, płaskonos, błotniak stawowy, trzmielojad, kobuz, derkacz, żuraw, sieweczka obrożna, sieweczka rzeczna, słonka, kszyk, rybitwa rzeczna, rybitwa czarna, płomykówka, uszatka, pójdźka, lelek, zimorodek, dudek, dzięcioł czarny, dzięcioł zielony, dzięcioł białoszyi, lerka, dzierlatka, świergotek polny, paszkot, świerszczak, brzęczka, strumieniówka, wąsatka, srokosz, czarnowron, kruk. 

 

Płazy i gady są reprezentowane przez traszkę zwyczajną, kumaka nizinnego, grzebiuszkę ziemną, ropuchę szarą, ropuchę zieloną, rapuchę paskówkę, rzekotkę drzewną, żaby zielone, żabę trawną i moczarową, jaszczurkę zwinkę i żyworodną, padalca zwyczajnego, zaskrońca zwyczajnego, żmiję zygzakowatą.

W związku z budową zbiornika "Stare Miasto" zmianie uległ charakter dna na odcinku poniżej zapory. Rzeka uległa wypłyceniu, a prace melioracyjne w korycie doprowadziły do zaniku namulisk. Wg informacji wędkarzy zmieniła się ichtiofauna na tym terenie. Wiadomo dziś o występowaniu w rzece takich gatunków jak okoń, szczupak, płoć, jazgarz, kleń, krąp, karp, amur (zbiornik Stare Miasto), ukleja, ciernik, lin, leszcz, kiełb, miętus (pze oddaniem zbiornika Stare Miasto występował na progu wodnym Golanka).

Nieistniejący dziś próg wodny Golanka, miejsce występowania miętusa.

Z bezkręgowców najlepiej zostały rozpoznane motyle dzienne. Lepidopterofaunę reprezentują: paź królowej, niestrzęp głogowiec, bielinek kapustnik, bielinek rzepnik, bielinek bytomkowiec, bielinek rukiewnik, zorzynek rzeżuchowiec, szlaczkoń, siarecznik, latolistek cytrynek, wietek gorczycznik, pazik brzozowiec, czerwończyk Żarek, czerwończyk nieparek, czerwończyk uroczek,  modraszek wieszczek, modraszek srebroplamek, modraszek Ikar, mieniak tęczowiec, mieniak strunnik, rusałka admirał, rusałka żałobnik, rusałka pawik, rusałka osetnik, rusałka pokrzywnik, rusałka ceik, dostojka aglaja, dostojka latonia, dostojka dia, dostojka selene, polowiec szachownica, przestrojnik jurtina, przestrojnik trawnik, strzępoczek soplaczek, strzępeczek ruczajnik, osadnik egeria, osadnik megera, karłątek ryska,  karłątek leśny. Na uwagę zasługuje motyl z zawisakowatych, czyli ćma, która jednak jest aktywna w ciągu dnia, a w dodatku wygląda jak koliber - furczak gołąbek. W dolinie Powy stwierdzany jest regularnie okazały pająk - tygrzyk paskowany.