Oppeln - Bronikowscy

Pierwotne nazwisko pochodzącej z Łużyc Górnych, z okolic Löbau i Zittau rodziny brzmiało Opal. Werner de Opal pojawia się w dokumentach z 1261 roku. Potomek rodu, Henricus de Oppel, zakupił w roku 1412 majątek Bronikowo koło Kościana i stał się protoplastą wszystkich Oppeln-Bronikowskich, zarówno polskich jak niemieckich, przyjmując nazwisko od majątku. Herb Bronikowskich starym zwyczajem nosił w Polsce nazwę własną Osęk. Część rodziny pozostała w Saksonii nadal używała nazwiska von Oppell. Istnieje do dzisiaj. Herb obu rodzin, przedstawiający srebrny osęk w czerwonym (polska linia) lub błękitnym (łużycka linia) polu, wiąże się z legendą rodową, według której jeden z antenatów używał bosaka jako broni w czasie bitwy pod Legnicą. Według innej wersji legendy rodowej protoplasta Bronikowskich miał w czasie inwazji Tatarów za pomocą bosaka wydrzeć obraz Matki Boskiej Częstochowskiej z ołtarza na Jasnej Górze, ukryć go przed wrogami i w ten sposób uratować przed zniszczeniem.

Genealogowie i heraldycy XVIII i XIX wieku wywodzili , sugerując się przydomkiem Oppeln, Oppeln-Bronikowskich z Opolszczyzny (niemiecka nazwa Opola: Oppeln), najnowsze badania genealogów Związku Szlachty Niemieckiej (Verband des deutschen Adels e.V.) wykazały jednak pochodzenie z Łużyc. Wielu członków rodu do dziś zajmuje poważne stanowiska, i w Polsce i w Niemczech. Gałąź osiadła na Oblath (ob.Obłotne pow.Sulechów), obecnie wygasła, posiadała pruski tytuł hrabiowski, Graf von Bronikowski-Bronicowa. Jednym z ostatnich majątków Oppeln-Bronikowskich w Polsce sprzed roku 1945 był Żychlin (województwo wielkopolskie). Od połowy XVI wieku do końca XIX wieku większość gałęzi rodu wyznawała kalwinizm, stąd fundacja parafii ewangelicko-reformowanej przez Piotra i Katarzynę Żychlińskich w 1610 r.